มรดกโลกในอาเซียน

มรดกโลกคืออะไร
มรดกโลก คือ สถานที่ อันได้แก่ ป่าไม้ ภูเขา ทะเลสาบ ทะเลทราย อนุสาวรีย์ สิ่งก่อสร้างต่างๆ รวมไปถึงเมือง ซึ่งคัดเลือกโดยองค์การยูเนสโก (องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาขาติ) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 เพื่อเป็นการบ่งบอกถึงคุณค่าของสิ่งที่มนุษยชาติ หรือธรรมชาติได้สร้างขึ้นมา และควรจะปกป้องสิ่งเหล่านั้นได้อย่างไร เพื่อให้ได้ตกทอดไปถึงอนาคต

มรดกโลกมีหลักเกณฑ์อย่างไรบ้าง

หลักเกณฑ์ทางวัฒนธรรม
1. เป็นตัวแทนในการแสดงผลงานชิ้นเอกที่จัดทำขึ้นด้วยการสร้างสรรค์อันชาญฉลาดของมนุษย์
2. เป็นสิ่งที่มีอิทธิพลยิ่ง ผลักดันให้เกิดการพัฒนาสืบต่อมาในด้านการออกแบบทางสถาปัตยกรรม อนุสรณ์สถาน ประติมากรรม สวน และภูมิทัศน์ ตลอดจนการพัฒนาศิลปกรรมที่เกี่ยวข้อง หรือการพัฒนาการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ซึ่งได้เกิดขึ้นในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หรือบนพื้นที่ใดๆ ของโลกซึ่งทรงไว้ซึ่งวัฒนธรรม
3. เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
4. เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
5. เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของวัฒนธรรมมนุษย์ ขนบธรรมเนียมประเพณีแห่งสถาปัตยกรรม วิธีการก่อสร้าง หรือการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ซึ่งเสื่อมสลายได้ง่ายจากผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมตามกาลเวลา
6. มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์ หรือมีความโดดเด่นยิ่งในประวัติศาสตร์

หลักเกณฑ์ทางธรรมชาติ
7. เป็นตัวอย่างที่เด่นชัดของการเป็นตัวแทนในวิวัฒนาการสำคัญต่างๆในอดีตของโลก เช่น ยุคสัตว์เลื้อยคลาน ยุคน้ำแข็ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการพัฒนาความหลากหลายทางธรรมชาติบนพื้นโลก
8. เป็นตัวอย่างที่เด่นชัดในการเป็นตัวแทนของขบวนการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญทางธรณีวิทยาหรือวิวัฒนาการทางชีววิทยา และปฏิสัมพันธ์ของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่กำลังเกิดอยู่ เช่น ภูเขาไฟ เกษตรกรรมขั้นบันได
9. เป็นแหล่งที่เกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์หายากหรือสวยงามเป็นพิเศษ เช่น แม่น้ำ น้ำตก ภูเขา
10. เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดสัตว์และพันธุ์พืชที่หายากหรือที่ตกอยู่ในสภาวะอันตราย แต่ยังคงสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ซึ่งรวมถึงระบบนิเวศอันเป็นแหล่งรวมความอุดมสมบูรณ์ของพืชและสัตว์ที่ทั่วโลกให้ความสนใจด้วย

ตอนนี้มีมรดกโลกกี่แห่ง

ในปัจจุบัน มีมรดกโลกทั้งหมด 830 แห่ง ใน 138 ประเทศทั่วโลก ซึ่งแบ่งเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม 679 แห่ง มรดกโลกทางธรรมชาติ 174 แห่ง และอีก 25 แห่งเป็นแบบผสมทั้งสองประเภท

แล้วใน ASEAN มีมรดกโลกกี่แห่ง

ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีมรดกโลกที่ขึ้นทะเบียนอยู่ทั้งหมด 28 แห่ง ใน 7 ประเทศ ประกอบด้วยประเทศไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ ส่วนบรูไน สิงคโปร์และติมอร์ ไม่มีแหล่งมรดกโลกเนื่องจากว่าประเทศอาจจะมีขนาดเล็กเกินไปและไม่มีสถานที่เข้าเกณฑ์ ส่วนพม่าเพิ่งเข้าเป็นสมาชิก UNESCO และมีปัญหากับทาง UNESCO เกี่ยวกับการบูรณะโบราณสถาน ทำให้ยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียน

 

ยกตัวอย่าง
ประเทศไทย

1. นครประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร
หลักเกณฑ์ข้อ 1 และ 3

สุโขทัยถือว่าเป็นอาณาจักรแห่งแรกของคนไทย สุโขทัยเกิดจากการสนธิคำ สุข และอุทัย ที่แปลว่ารุ่งอรุณแห่งความสุข มรดกโลกแห่งนี้ประกอบด้วย อุทธยานประวัติศาสตร์สุโขทัย อุทธยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยลัย และอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร อุทธยานประวัติศาสตร์ทั้งสามแห่งประกอบด้วยวัดและแหล่งโบราณคดีมากมายที่แสดงถึงการเรื่มต้นของศิลปะไทยเมื่อประมาณ 700 ปีที่แล้วที่มีผลมาถึงปัจจุบันนี้ โดยเฉพาะเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์และพระพุทธรูปแบบสุโขทัยที่อ่อนช้อยเป็นเอกลักษณ์เฉพาะที่หาไม่ได้ในที่อื่น

2. นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุทธยาและเมืองบริวาร

หลักเกณฑ์ข้อ 3

อยุทธยาได้ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 1893 และได้กลายเป็นเมืองหลวงแห่งที่สองของคนไทยหลังจากสุโขทัย ต่อจากนั้นก็ถูกทำลายลงโดยกองทัพจากอังวะในปี พ.ศ. 2310  อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา จากการสำรวจพบว่า มีโบราณสถานกระจัดกระจายอยู่ไม่ต่ำกว่า 200 แห่ง ประกอบด้วยพระปรางค์และวัดขนาดใหญ่ซึ่งแสดงถึงความรุ่งเรืองในอดีต 

ลาว

1. เมืองหลวงพระบาง

หลักเกณฑ์ข้อ 2, 4, และ 5

หลวงพระบางได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกโลกด้วยเหตุผล คือ การผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมดั้งเดิม มีวัดวาอารามเก่าแก่มากมาย และสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลจากยุคอาณานิคม ตัวเมืองตั้งอยู่ริมน้ำโขงและน้ำคาน ซึ่งไหลบรรจบกันท่ามกลางธรรมชาติอันงดงาม และชาวหลวงพระบางมีบุคลิกที่ยิ้มแย้มแจ่มใส เป็นมิตร และมีขนบธรรมเนียมประเพณีที่งดงาม ในขณะที่มรดกโลกแห่งอื่นอาจได้ขึ้นทะเบียนอย่างจำเพาะเจาะจงในโบราณสถาน ธรรมชาติ แต่หลวงพระบางทั้งเมืองได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกของมวลมนุษยชาติเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2538 และยังได้รับการยกย่องว่าเป็นเมืองที่ได้รับการปกปักษ์รักษาที่ดีที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

2. ปราสาทวัดภูและการตั้งถิ่นฐานโบราณในเขตวัฒนธรรมแขวงจำปาศักดิ์

หลักเกณฑ์ข้อ 3 และ 4

เขตวัฒนธรรมแขวงจำปาศักดิ์ ประกอบด้วย กลุ่มปราสาทวัดภู ซึ่งเป็นภูมิทัศน์ที่ได้รับการรักษาเป็นอย่างดีมากว่า 1,000 ปี ด้วยการออกแบบที่แสดงออกถึงความเชื่อของศาสนาฮินดูเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งแวดล้อม โดยการใช้แกนของภูเขา และแม่น้ำ เพื่อวางผังเมือง วัด ศาลเจ้าและการชลประทาน ที่ขยายออกไปกว่า 10 กิโลเมตร แหล่งมรดกโลกยังรวมถึงเมืองโบราณอีกสองเมืองริมฝั่งแม่น้ำโขง และภูเขาใกล้เคียง สิ่งก่อสร้างทั้งหมดได้แสดงถึงการพัฒนาในช่วง ศตวรรษที่ 5 ถึง 15 ที่เกี่ยวข้องกับจักรวรรดิเขมร

กัมพูชา

1. เมืองพระนคร (อังกอร์)

หลักเกณฑ์ข้อ 1, 2, 3, และ 4

เมืองพระนครถือว่าเป็นแหล่งโบราณคดีที่สำคัญที่สุดในเอเชียอาคเนย์ มีพื้นที่รวมมากว่า 400 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วย พื้นที่ป่าและเมืองพระนคร (อังกอร์) ซึ่งเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรเขมรโบราณ จากศตวรรษที่ 9 ถึง 15 มีแหล่งโบราณสถานหลายแห่งรวมทั้ง ปราสาทนครวัดที่มีชื่อเสียง นครธม และรูปสลักนับไม่ถ้วน จากภาพถ่ายจากดาวเทียมแสดงให้เห็นว่าเมืองพระนครเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกก่อนยุคอุตสาหกรรม มีระบบสาธารณูปโภคเชื่อมต่อกันเป็นพื้นที่อย่างน้อย 100 ตารางกิโลเมตร

2.เขาพระวิหาร

หลักเกณฑ์ข้อ 1

เขาพระวิหารเป็นเทวสถานฮินดู สร้างถวายแด่พระศิวะ ตั้งอยู่บนหน้าผาสูง 525 เมตรในแนวทิวเขาพนมดงรัก ระหว่างชายแดนไทยที่อำเภอกันทรลักษณ์ จังหวัดศรีษะเกษ และจังหวัดพระวิหาร (เพรียะวิเฮีย) กัมพูชา ส่วนที่ขี้นทะบียนเป็นเพียงปราสาทในฝั่งกัมพูชาเท่านั้น แต่แหล่งโบราณคดีที่เกี่ยวข้องกับเขาพระวิหารในฝั่งไทย เช่น รูปสลักที่ผามออีแดง สระตราว สถูปคู่และบาราย ไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนด้วย เขาพระวิหารเป็นผลงานชิ้นเอกของศิลปะเขมร มีความเป็นเยี่ยมในด้านสถาปัตย์ ที่ตั้ง ธรรทชาติ การการสลักหิน ประวัติการสร้างสามารถสืบค้นได้ถึง ศตวรรษที่ 9 ปัจจุบันเป็นปมขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา

เวียดนาม

1. อ่าวฮาลอง

หลักเกณฑ์ข้อ 7, 8

อ่าวฮาลองตั้งอยู่ในภาคจะวันออกเฉียงเหนือของเวียดนามในอ่างตังเกี๋ย ประกอบด้วยเกาะน้อยใหญ่กว่า 1,600 เกาะ  ในพื้นที่ 1553 ตารางกิโลเมตร ก่อให้เกิดทัศนนียภาพอันน่าตื่นใจ ของภูเขาหินปูน นอกจากนี้ยังมีความหลากหลายทางชีวภาพอีกด้วย

2.หมู่โบราณสถานเมืองเว้

หลักเกณฑ์ข้อ 4

เมืองเว้ตั้งอยู่ในเวียดนามตอนกลาง ริมฝั่งแม่น้ำหอม ถัดเข้ามาในแผ่นดินจากริมฝั่งทะเลจีนใต้ ทางฝั่งเหนือของแม่น้ำคือที่ตั้งของพระราชวัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางของย่านประวัติศาสตร์ โบราณสถานและวัดสำคัญส่วนใหญ่ในเมืองเว้จะตั้งอยู่ในบริเวณนี้ ทางฝั่งใต้ของแม่น้ำจะเป็นเมืองใหม่ ซึ่งมีย่านธุรกิจและที่พักอาศัยมากมาย เมืองเว้เคยเป็นเมืองหลวงเก่าในสมัยราชวงศ์เหงียนของเวียดนามช่วงปี พ.ศ. 2345 – 2488 ก่อนที่จะมีการแยกประเทศ  เว้เป็นทั้งศูนย์กลางการเมือง วัฒนธรรม และศาสนา โบราณสถานส่สนใหญ่ได้รับความเสียหายระหว่างการสู้รบในสงครามเวียดนาม

มาเลเซีย

1. มะละกาและจอร์จทาวน์ เมืองประวัติศาสตร์บนช่องแคบมะละกา 

หลักเกณฑ์ข้อ2 3 4

มะละกาและจอร์จทาวนได้ถูกพัฒนามากว่า 500 ปี โดยเป็นศูนย์กลางการค้าและแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างตะวันออกกับตะวันตก อิทธิพลของเอเชียและยุโรปได้ส่งผลให้เมืองนี้เกิดมรดกทางวัฒนธรรมที่หลากหลายโดยแสดงออกในรูปแบบของ โบสถ์ ที่ทำการรัฐบาล จตุรัส
ป้อมปราการและบ้านเรือน มะละกาได้แสดงถึงพัฒนาการจากยุค สุลต่านมาเลย์ การเข้ามาของโปรตุเกส และฮอลแลนด์ ส่วนจอร์จทาวน์เป็นตัวแทนถึงยุคอาณานิคมอังกฤษ สองเมืองนี้มีเอกลักษณ์โดดเด่นที่หาไม่ได้ในเอเชียอาคเนย์

2. อุทยานแห่งชาติกีนาบาลู (Kinabalu national park)

หลักเกณฑ์ข้อ  9 10

อุทยานแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ชายฝั่งด้านตะวันตกของรัฐซาบาห์ บนเกาะบอร์เนียว ทางตะวันออกของมาเลเซีย มีพื้นที่ 754 ตารางกิโลเมตร อยู่รอบๆภูเขาคินาบาลูซึ่งสูง 4,095.2 เมตร และเป็นภูเขาที่สูงที่สุดบนเกาะบอร์เนียว ภายในอุทยานเป็นแหล่งที่อยู่ของพันธุ์พืชและสัตว์หลากหลายชนิด โดยแบ่งเขตแหล่งที่อยู่ออกตามสภาพทางภูมิศาสตร์ออกได้เป็น 4 เขต ได้แก่ ป่าดิบชื้น ป่าสนเขา ทุ่งหญ้าบนที่สูง และพุ่มไม้บนยอดเขา บริเวณภูเขาเป็นแหล่งที่พบกล้วยไม้และพืชกินแมลงหลายสายพันธุ์ และยังเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ประจำถิ่นอีกมากมาย เช่น ปลิงแดงยักษ์คินาบาลู ไส้เดือนยักษ์คินาบาลู นกเขียวก้านตองปีกสีฟ้าคินาบาลู

อินโดนีเซีย

1. กลุ่มวัดบรมพุทโธ 

หลักเกณฑ์ข้อ 1 2 4

มหาสถูปบุโรพุทโธ หรือ บรมพุทโธ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่ในภาคกลางของเกาะชวา ห่างจากยอกยาการ์ตาไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 40 กิโลเมตร สร้างขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 1293 – 1393 โดยบุโรพุทโธเป็นศาสนสถานของศาสนาพุทธนิกายมหายาน ถ้าไม่นับนครวัดของกัมพูชาซึ่งเป็นทั้งศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและศาสนาพุทธ บุโรพุทโธจะเป็นศาสนสถานของศาสนาพุทธที่ใหญ่ที่สุดในโลก บุโรพุทโธถูกสร้างขึ้นโดยกษัตริย์แห่งราชวงศ์ไศเลนทร เป็นสถูปแบบมหายานมีการแกะสลักอย่างสวยงามรอบๆสถูปในแต่ละชั้น

2. กลุ่มวัดปรัมบานัน 

หลักเกณฑ์ข้อ 1 4

ปรัมบานัน คือวัดในศาสนาฮินดูที่ใหญ่ที่สุดในประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่ในเขตชวากลาง ห่างจากเมืองยอกยาการ์ตาไปทางตะวันออกประมาณ 18 กิโลเมตร ตัววัดนั้นสร้างขื้นเมื่อราวปี พ.ศ. 1390 แต่หลังจากสร้างเสร็จได้ไม่นาน ตัววัดก็ถูกทอดทิ้งและถูกปล่อยให้ทรุดโทรมตามกาลเวลา จนเมื่อถึงปี พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) จึงได้มีการเริ่มบูรณะวัดขึ้นมา ปรัมบานันเป็นกลุ่มวัดฮินดูที่ใหญ่ที่สุดในอินโดนีเซีย ประดับตกแต่งด้วยรูปสลักจากเรื่องรามเกียรติ์

ฟิลิปปินส์

1. นาขั้นบันไดแห่งเทือกเขาฟิลิปปินส์

หลักเกณฑ์ข้อ 3 4 5
นาขั้นบันไดแห่งเทือกเขาฟิลิปปินส์ ตั้งอยู่ที่อิฟูเกา ( Ifugao) ที่เกาะลูซอนตอนเหนือของฟิลิปปินส์ ชาวพิ้นเมืองได้รังสรรค์นาขั้นบันไดแห่งนี้มากว่า 2,000 แล้ว ด้วยเครื่งมือที่เรียบง่ายและแรงงานคน นาขั้นบันไดเหล่านี้ตั้งอยู่วูง 1,500 เหนือระดับน้ำทะเล และครอบคลุมพื้นที่กว่า 10,000 ตารางกิโลเมตร

2. นครประวัติศาสตร์วีกัน

หลักเกณฑ์ข้อ  2 4

เมืองนี้ถูกสร้างขึ้นเมื่อคริสตศตวรรษที่ 16 เป็นเมืองที่เป็นตัวอย่างของการวางผังเมืองแบบสเปนที่ดีที่สุดในเอเชีย สถาปัตยกรรมของเมืองได้รับอิทธิพลจากหลายที่ในฟิลิปินส์ จีน และยุโรป ก่อให้เกิดรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ที่ไม่พบที่อื่น เพื่อเป็นการอนุรักษ์ ถนนในเมืองนี้จึงอนุญาตเฉพาะรถม้าเท่านั้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: